Proje Yönetiminin Tarihsel Gelişimi

Dünyanın en büyük projelerini üreten insanoğlu, her dönem ayrı bir proje yönetim mantığı uygulamış. Tarih boyunca proje yönetiminin nasıl değişime ve gelişime uğradığını merak edenler için dolu dolu bir yazı. Makaleyi kaleme alana teşekkür ederek sizi yazıyla baş başa bırakmak istiyorum.  (BEM)

M.Ö 2570: Giza Piramitlerinin Bitmesi

İlk piramitler, firavunlar tarafından yapılmıştır. Günümüzde arkeologlar hala bu piramitlerin sırlarını çözememiştir. Eski zamandan kalma antik kayıtlara göre, büyük piramitlerin her yüzü için bir yönetici bulunuyor. Ve bu yöneticiler piramidin tamamlanmasını kontrol edip denetliyor ve gözlemliyorlar. Buradan anlıyoruz ki bu projeyi yönetirken planlama, yürütme ve kontrol aşamaları vardı.

208 BC: Çin Seddi İnşaatı

Daha sonra dünyanın yedi harikasından başka biri inşa edildi. Çin hanedanlığı zamanında başlamıştır. (221BC-206BC) Tarihsel verilere göre, iş gücü 3 grup şeklinde organize edilmiştir. Askerler, halk ve suçlular. Qin Shihuang hükümdarı milyonlarca insanı bu projeyi bitirmesi için çalışma kısımlarına göre sıraya dizip ayırmıştır.proje yönetimi

1917: Gantt şeması- Henry Gantt (1861-1919)

Proje yönetimi atalarından biri olan Henry Gantt kendi adını kullanarak bir zamanlama şeması bulmuştur. Bu radikal bir fikirdi ve 1920’lerde dünya çapında önem taşıyan bir yenilik olmuştur. Gantt şemasının ilk kullanımlarından biri 1931 yılında başlayan Hoover Barajı projesi olmuştur. Günümüzde Gantt şemaları hala kullanılmaktadır ve proje yönetiminin çok önemli bir parçası haline gelmiştir.

1956: Amerikan Maliyet Mühendisleri Birliği (Şimdiki Uluslar arası AACE )

Proje yönetimi dalında çalışan her birey ile planlama, çizelgeleme, maliyet tahmini, maliyet ve çizelge kontrolü ile ilgili uzmanlar birleşerek 1956 yılında Amerikan maliyet mühendisleri biriliğini kurdular. (AACE) Maliyet tahmincileri, maliyet mühendisleri, çizelgeleyiciler, proje yöneticileri ve proje kontrol uzmanları için profesyonel toplumda bir öncülük olmuştur. AAECE öncü çalışmalarına 2006 yılında da devam etmiştir. Portföy, program toplam kalite yönetimi ve proje yönetimi gibi çalışmalarda ilk entegre süreçleri yapmışlardır

1957: Kritik Yol Yöntemi – Dupont şirketi

Bu yöntem Dupont tarafından bulunmuştur. CPM, hangi aktivite sırasının en az miktarda esnekliğe sahip olduğunu analiz ederek proje süresini tahmin etmede kullanılan bir tekniktir. Dupont bu metodu bakım için kimyasal tesislerin kapatılma süreçlerindeki karmaşıklıkların üzerine gidip çözüme kavuşturmak için ve bakım yapıldıktan sonra tesisi yeniden başlatmak için tasarlamıştır. Yöntem çok başarılı olmuştur ve bu metodun uygulaması yapıldıktan sonra şirkete 1 yıl içerisinde 1 milyon dolar getiri sağlamıştır.

1958: Program Değerlendirme ve Gözden Geçirme Tekniği  (PERT) –Amerika Denizaltı Balistik Projesi

PERT yöntemini Amerika Birleşik Devlet’leri Savunma bakanlığının Donanma özel projeler dairesi, soğuk savaş sırasında seyyar yani mobil olarak atılabilen deniz altı balistik füze projesini başlatarak geliştirmiştir. Pert yöntemi, projeyi tamamlamak için ilgili görevleri analiz etmek, özellikle bu her görev için ne kadar zaman gerekli olduğunu ve bütün projeyi tamamlamak için gerekli olan minimum zamanı belirlemek ve tanımlamak için kullanılan bir yöntemdir.

1962: Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı İş Kırılım Yapısı (WBS) Yaklaşım Mandası

WBS, Amerika birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı (DOD) tarafından, Polaris mobil denizaltından fırlatılan balistik füze projesinin bir parçası olarak oluşturulmuştur. Projeyi tamamladıktan sonra, DOD kullanılan iş kırılım yapısını yayınlamış ve bundan sonra bu boyut ve bu kapsamda üretilecek projelerde bu iş yapısının takip edilmesini istemiştir. WBS ayrıntılı bir hiyerarşik ağaç yapısına sahiptir ve projeyi tamamlamak için bu yapıya ihtiyaç duyulur. WBS daha sonra özel sektör tarafından da benimsenmiş ve en çok kullanılan proje yönetimi araçlarından biri olmuştur.

1965: Uluslararası Proje Yönetim Derneği (IPMA) Kuruldu

IPMA, Viyana da bir grup yönetici tarafından kendileri arasında bilgilerini paylaşmak amacıyla kurulan bir forum olarak adlandırılabilir. İsviçre’de kayıtlı olan federasyon, yaklaşık 50 lokal ve global odaklı proje yönetimi derneklerinden oluşmaktadır. IPMA’nın vizyonu proje yönetimi süreçlerinin kullanılmasını teşvik etmek ve mesleğin gelişmesine öncülük etmektir. Kurulduğu yıldan,1965- 2012 ye kadar sürekli büyümekte olan IPMA 120.000 den fazla üyeye sahiptir.

1969: Proje yönetimi Enstitüsü(PMI) Proje yönetimi mesleğini desteklemeye başladı

Beş gönüllü uygulama, bilim ve proje yönetimi mesleğini ilerletmek için kar amacı gütmeyen bir meslek örgütü olarak PMI’ı 1969 yılında resmi olarak kuruldu. Aynı yıl içerisinde Atlanta da 83 kişinin katılımı ile ilk sempozyum gerçekleştirildi. O zamandan beri PMI proje yönetim mesleğinin en çok bilinen araçlarından biri olan PMBOK’un yayıncısı olarak kabul edilir. PMI, iki düzeyde proje yönetimi sertifikası sunmaktadır. Bunlar Proje yönetiminde sertifikalı ortak (CAPM) ve profesyonel proje yöneticisi. (PMP)

1975: PROMPTII metodu Simpact sistemi tarafından yaratıldı

PROMPTII projesi, bilgisayar projelerinin, fizibilite çalışmaları sonucu belirlenen olağan proje bütçesi ve zamanının aşımına karşı çözüm olarak geliştirilmiştir. İki katı, üç katı hatta on katı fazla çıkan tahminler olağan olarak karşılanamazdı… PROMPTII, bilgisayar programlarının yaptığı tahminleri normal seviyeye çekmek için yapılmıştır. 1979 yılında Birleşik Krallık Hükümeti’nin Merkez Bilgisayar ve Telekomünikasyon Kurumu (CCTA) bütün bilgi sistemleri projeleri için bu yöntemini benimsedi.

1975: Mythical Man-Month: Fred Brooks Tarafından Yazılım Mühendisliği Denemeleri

Yazılım mühendisliği ve proje yönetimi ile ilgili kitabında, Fred Brooks tema olarak ” Geç kalmış bir yazılım projesine insan gücü eklemek onu yine geç yapar” demiştir. Bu fikir Brooks’un yasası olarak bilinir. Ekibe fazladan bir üye eklemek, herkesin beklediğinden daha fazla iletişim ihtiyacını doğurur. Doğal olarak bu durum üyelerin deneyimlerine bağlı olarak değişiklik gösterir. Yine de ne kadar deneyimli olurlarsa olsunlar fazladan ekip üyesi eklemek ekstra zaman, sonuçları daha uzun süre tartışmak ve teknik ayrıntılara daha fazla kişinin takılması anlamına gelir.

1984: Kısıtlar (TOC) teorisi Dr Eliyahu M. Goldratt’ın “The Goal” romanında tanıtıldı

TOC kuruluşların sürekli olarak hedefe ulaşmasına yönelik  genel yönetim felsefesidir. Bu teorinin ana temasındaki düşünce şudur ; yönetilebilir bir projede başarı için az sayıda kısıt vardır ancak her zaman en az bir kısıt vardır. TOC bir işleyiş sırasında kısıtları tanımlamak için “Beş odaklama adımı” kullanır. TOC’ un kullandığı yöntem ve algoritma kritik zincir proje yönetiminin temelini oluşturmaktadır.

1986: Proje Yönetim Stili olarak SCRUM

Scrum yoğun ve birbirine bağlı bir şekilde çalışan çok sayıda küçük takımlara dayalı bir yazılım geliştirme modelidir. Araştırmacılar, Takeuchi ve Nonaka bir proje yönetim tarzı olarak Scrum’u tanıttılar.. Scrum, yazılım geliştirme projelerinin yönetimi için tasarlanmış olmasına rağmen, genel proje ve programları yönetmek için de tercih edilir.

1987: PMBOK kılavuzu PMI tarafından yayınlandı.

İlk kez 1987 yılında PMBOK proje yönetimi bilgi ve uygulamaları belgelemek ve standardize etmek için yayınlandı. İlk baskısı 1996 yılında, ikinci baskısı 2000 ve üçüncü baskısı 2004 yılında piyasaya sürüldü. PMBOK proje yönetimi mesleğinin en önemli araçlardan birisidir ve proje yönetimi dünyası için küresel bir standart haline gelmiştir

1989: Kazanılmış Değer Yönetimi (EVM) savunma bakanlığının üst birimleri tarafından da kullanmaya başlanmıştır

1980’li yılların sonu ve 1990 lı yılların başlarında kabul edildi. 1989 yılında EVM, program ve tedarik yönetiminin vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. 1991 yılında, Savunma Bakanı Dick Cheney, Donanma A-12 Avenger II Programını iptal etti çünkü EVM sistemi tarafından algılanan performans sorunları vardı. 1987 yılında kazanılmış değer yönetimi PMBOK tarafından sonraki baskılarında kullanılmıştır.

1989: PRINCE methodu PROMPII baz alınarak geliştirildi.

İngiltere Devlet kurumu CCTA tarafından yayınlanan, Projects IN Controlled Environemnt (PRINCE) tüm devlet bilgi sistemleri projeleri standartı oldu. Üç ayrı ama bağlantılı açılardan ’ilerleme sağlamak’ fikri ilk kez PRINCE de karşılaştığımız bir durumdu.Ancak 1996 yılında PRINCE sadece büyük projeler için geçerli olduğundan  ve çok sert yapısından dolayı büyük bir revizyona uğradı.

1994: CHAOS raporunun ilk yayını

Standish Grup, başarı oranlarını artırmak ve Bilgi Teknolojileri yatırımlarının değerini artırmak için rehberlik eden, sektöründe daha başarılı projeler yapma hedefi ile Bilgi Teknolojileri (IT) sektöründe proje başarısızlıkları hakkında bilgiler topladı. CHAOS raporu BT projelerinde başarısızlık konusunda iki yılda bir yayın yapar.

1996: PRINCE2 CCTA Tarafından Yayınlandı.

150 Avrupalı dernek arasında yayılmış sanal bir komite tarafından güvence verildi ve PRINCE2’nın yayınlanması kabul edildi. Başlangıçta, Bilgi Sistemleri ve Bilgi Teknolojileri projelerinde ki maliyet ve zaman aşımını azaltmak için geliştirilmiştir. İkici revizyon ile beraber daha genel ve uygulanabilir hale gelmiştir.

1997: Kritik Zincir Proje Yönetimi (CCPM)  ortaya çıktı.

Eliyahu M. Goldratt’ın geliştirdiği Kritik Zincir Proje Yönetimi onun “The Goal” adlı romanında 1984 yılında anlattığı kısıtlar teorisine dayanmaktadır. Kritik Zincir proje ağında belirlenen kaynaklar tutulacak, fakat başlangıç zamanında kaynaklar esnek tutularak, projenin devamında iş paketleri arasında geçiş mümkün kılınacaktır. Böylece proje belirlenen programda ve tarihte bitirilecektir.

1998: PMBOK Standart olarak kabul ediliyor

Amerikan Ulusal Standartlar Enstitüsü (ANSI) tarafından 1998 yılında standart olarak kabul görmüş bir sonraki yıl Elektrik ve Elektronik Mühendisleri (IEEE) Enstitüsü tarafından aynı şekilde proje yönetimi alanında standart olarak kabul görmüştür.

2001: Çevik Manifestosu yayınlandı.

2001 yılı Şubat ayında, 17 yazılım geliştiricisi Lodge, Snowbird, Utah beldesinde hafif yazılım geliştirme yöntemlerini tartışmak üzere bir araya geldi. 17 kişi, şuan Çevik Proje Yönetimi Manifestosu olarak bilinen manifestoyu yayınladılar. Daha sonra bu manifestoyu yazan yazılımcılardan bazıları Agile Alliance adlı, Manifesto’nun 12 temel ilkesine uygun, yazılım gelişimini destekleyen kar amacı gütmeyen bir organizasyon kurdu.

2006: AACE International tarafından “Toplam Maliyet Yönetimi Çerçevesi” açıklandı

Toplam maliyet yönetimi; maliyet mühendisliğinin içermiş olduğu bilgi ve becerileri uyguladıkları sürece, AACE International tarafından verilen addır. Ayrıca portföy, program ve proje yönetimi için belirlenmiş ilk entegre işlem ve yöntemdir. AACE ilk olarak bu fikri 1990’larda tanıttı ve ’Toplam Maliyet Yönetimi Çerçeve’ süreci sunumu yayınladı.

2008: PMBOK’UN 4. baskısı yayınlandı

PMBOK’un 4. Versiyonu, bilgi alanları arasındaki tutarlılığı ve iyi açıklayıcı özelliği ile metodolojiyi anlamak ve uygulamak için pratik bir yol sağlayarak,  proje yönetiminde mükemmelliyetçi PMI geleneğini sürdürüyor.

2009: Devlet Ticaret Ofisi (OGC) tarafından  PRINCE2’ e büyük revizyon

PRINCE2 kullanan kişilerde görülen kolay anlama ve içselleştirme isteği büyük bir revizyona gidilmesine sebep oldu. Güncellenmiş sürümde projenin başarısı için katkıda (önceki sürümlerde bulunmamaktadır) bulunacak yedi temel ilke vardı. Bu güncelleme ile PRINCE2 proje yöneticilerine belirledikleri bütçe ve zaman içerisinde kalarak, hedeflenen kalite standartlarında projelerini tamamlamalarını sağlamayı hedeflemektedir.

2012: PMBOK’un 5. Baskısı(versiyon) Yayınlandı

2012 Aralık ayında yayımlanan PMBOK’un beşinci baskısı proje yönetimi için kullanmanız gereken metodolojiyi ve yol haritasını içerir. Güncellenmiş versiyonda ’Proje Paydaş Yönetimi’  bilgi alanının eklenmesiyle 10 bilgi alanı tanıtmakta ve ayrıca dört yeni planlama süreci içermektedir.

Sırada Ne Var?

Küreselleşme ile birlikte her zamankinden daha büyük zorluklar ve ihtiyaçlar belirmiştir. Daha büyüyen ve daha kompleksleşen projeleri yönetmek giderek daha zor hale gelmiştir. Artık projeler daha fazla paydaş, etkileşim ve ekip üyesi içerip, yeri geldiğinde kıtalar arası genişlikte yürütülmektedir. Dünya değişiyor ve buna bağlı olarak proje yönetiminde kullandığınız teknik ve metodolojileri de ufak rötuşlarla değiştirmeniz gerekir. Hiç şüphesiz sınırlarımızı zorlayan yeni sorunlarla karşılaştıkça bu sorunları çözmek için yeni teknikler ve daha iyi uygulamalarda  ortaya çıkacaktır. Bu gelişmeler ne zaman ve nerede olacak belirsiz ancak önümüzde yüz yıllar var!

2018-04-24T13:52:24+00:00 Nisan 24th, 2018|Categories: Proje Yönetimi|Tags: , , , , , , , , , , , , |

Leave A Comment